Masterproject · Interaction & Motion Design · PXL-MAD Hasselt
Communicatisme
Een combinatie van communicatie en autisme. Een interactieve installatie die vier prominente aspecten van de autistische ervaring tastbaar maakt niet als simulatie, maar als beleving.
De installatie is opgebouwd rond vier zintuiglijke en cognitieve aspecten die prominent zijn binnen de autistische ervaring. Elk aspect heeft zijn eigen deelinstallatie maar ze versterken, overlappen en contrasteren elkaar, net zoals in het echte leven.
Klik op een aspect om de uitwerking, verklaring en vertaling naar de installatie te lezen.
"Oogcontact voelt voor mij als een soort 'must' waar ik constant aan moet denken."
Wat het is
Wat voor de meeste mensen een normaal sociaal fenomeen is, is voor mensen met autisme een bewuste en vermoeiende taak die aanvoelt als een verplichting. Oogcontact is een sociale prikkel en kan, in combinatie met andere prikkels, leiden tot overprikkeling.
In de installatie
Dit aspect wordt vertaald naar een muur van realistische ogen die je blijft aankijken, waar je ook staat. Het gevoel van ongemak wordt versterkt door een auditieve laag met oncomfortabele menselijke geluiden zoals ademhaling, gesmak en gefluister.
"Empathie is een heel leerproces."
Wat het is
Een gesprek is niet enkel woorden. Toon, blik, ritme, lichaamstaal en onuitgesproken sociale signalen vragen extra werk om te lezen en te vertalen. Mensen met autisme verwerken deze elementen op een andere manier, waardoor het vaak nog lastiger is voor hen.
In de installatie
Empathie wordt getoond als een onmogelijk raadspel. Er hangt een foto met twee verschillende emoties aan weerskanten uitgeschreven. De bezoeker bepaalt zelf welke emotie correct is maar de foto's zijn gemaakt zodat ze beide kunnen betekenen. De bezoeker krijgt nooit een bevestiging van zijn keuze.
"Als ik overprikkeld ben, mag niemand aan me komen en dan moet ik onmiddellijk uit de situatie."
Wat het is
Vaak wordt een persoon overprikkeld wanneer er te veel geluid, beweging, emotie of sociale verwachtingen zijn. Deze overbelasting kan groeien tot op een punt dat de persoon niet meer in staat is om met de prikkels om te gaan.
In de installatie
Een gesprek vanuit een first-personperspectief in een bar. Op de achtergrond zijn er storende elementen. Wanneer de bezoeker beweegt, verschuift de focus van het gesprek naar de storingen en worden ze uitvergroot. Stilstaan brengt rust terug.
"Routine biedt mij een houvast aan mijn veilige gewoontes, waarop ik altijd kan terugvallen."
Wat het is
Routines geven houvast. Structuur is een vorm van bescherming, geen obsessie. Wanneer een routine verstoord wordt, ervaren mensen met autisme stress en angst niet alleen irritatie.
In de installatie
Een dagelijkse routine speelt af vanuit first-personperspectief, bestaand uit verschillende acties. Voor de bezoeker staat een kleine knop op een sokkel. Wanneer deze wordt ingedrukt, wordt de routine vervangen door chaos. De bezoeker is direct verantwoordelijk.
"Autisme wordt wel veel uitgelegd, maar zelden beleefd. Alleen door in de belevingswereld te stappen, kan het echt worden verstaan."
Het uitgangspunt van Communicatisme
Een ruimte die wordt beleefd, niet uitgelegd. De enige context is de titel van het aspect en een korte, subtiele instructie boven elke ingang.
Vier boxen, één beleving
De fysieke installatie bestaat uit vier aparte maar samenhangende deelinstallaties één voor elk aspect.
Elke box is gemaakt van multiplex en is 120 cm breed en 240 cm hoog, van binnen donker. Elke box staat op een afstand van 90 cm van de box ernaast wat ook rolstoeltoegankelijkheid ondersteunt. De ingang van een box is 80 cm breed.
Onder de vier boxen ligt een ronde mat met een diameter van 3 meter die ze onderling verbindt.
De gebruikte hardware is minimaal, zodat de focus op de ervaring ligt en minder op de techniek erachter. Bovenop de boxen van oogcontact, overprikkeling en routine staan drie Mac Mini's die TouchDesigner runnen. Vanbinnen hangt bij elk een breed scherm.
Bij oogcontact hangt een camera die via TouchDesigner face-tracking gebruikt. Bij overprikkeling dient de camera als bewegingssensor. In de box van routine staat een enkele knop als schakelaar tussen rust en chaos.
De box van empathie is volledig analoog: een inox as met 6 houten plaatjes, verlicht door één lamp bovenin de box.
De vier boxen zijn elk vier aspecten van de autistische ervaring en worden net als in het echte leven niet op een bepaalde volgorde ervaren. De bezoeker is vrij om zelf de volgorde te kiezen, evenals de tijd die in elke box gespendeerd wordt.
De installatie is compleet autonoom en kan zonder externe begeleiding beleefd worden. Er is geen gids, geen uitleg vooraf, geen bevestiging achteraf.
De installatie is bewust ontworpen voor één bezoeker per box. Geen groepen, geen gids. De ervaring vraagt om volledige aandacht prikkels van andere personen binnen de box zijn niet gewenst.
De installatie is te bezoeken op zaterdag 20 juni en zondag 21 juni tussen 10:00 en 18:00, tijdens EXIT 2026 de expo van de afstudeerprojecten van de masters van verschillende hogescholen in Limburg.
± 8 maanden onderzoek
De installatie is opgebouwd in de loop van acht maanden. Het onderzoek omvat persoonlijke ervaring van de maker, relevante theoretische kaders, casestudy's, een vragenlijst, vormexperimentatie en overleg met begeleiders.
Elk onderdeel van het onderzoek werd vertaald naar concrete ontwerpkeuzes. Klik op een stap om meer te lezen.
Een ontwerpproject, een luisterproject.
Communicatisme is mijn masterproject in Interaction & Motion Design aan PXL-MAD School of Arts Hasselt (academiejaar 2025–2026). Het project ontstond uit een persoonlijke vraag: hoe laat ik iemand anders voelen hoe ik, als persoon met autisme, de wereld ervaar zonder te vervallen in een uitleg?
Ik ben opgeleid als motion designer, maar dit project heeft me geleerd om eerst te luisteren en pas daarna te ontwerpen. De installatie is niet gewoon "kijk eens hoe het is". Het is een uitnodiging om voor een moment in de wereld van iemand met autisme te stappen.
Dank aan mijn begeleiders, de deelnemers van de vragenlijst en de talloze anderen die me hebben geholpen bij het realiseren van dit project.
Wat vond u van de installatie?
Uw ervaring telt. Laat een reactie achter anoniem of met naam. Dit helpt het project verder te ontwikkelen.
Alle reacties worden gelezen door de maker. Er is geen juist of fout antwoord net zoals in de installatie zelf.
Uw ervaring werd ontvangen en wordt gelezen door de maker van Communicatisme.
Breng de installatie naar uw organisatie
Communicatisme is meer dan een afstudeerproject. De installatie kan worden ingezet als een krachtig bewustwordingsinstrument voor bedrijven, scholen, zorginstellingen en andere organisaties die autisme bespreekbaar willen maken op een manier die écht aankomt.
Voor bedrijven
Zet inclusie niet in een beleidsdocument, maar laat uw medewerkers het zelf ervaren. Communicatisme opent het gesprek over neurodiversiteit op de werkvloer op een manier die blijft nazinderen.
Voor scholen en hogescholen
Studenten en leerlingen begrijpen autisme beter wanneer ze het kunnen voelen. De installatie past naadloos in trajecten rond zorg, communicatie, sociale wetenschappen of welzijn.
Voor zorginstellingen
Meer begrip voor de mensen die u begeleidt, begint bij het zelf voelen van hun beleving. Communicatisme biedt zorgprofessionals een uniek perspectief op de autistische ervaring zonder labels of clichés.
Voor tentoonstellingsruimtes
Musea, culturele centra en galerijen die inclusie en neurodiversiteit een plek willen geven in hun programma. Communicatisme past als tijdelijke tentoonstelling in een ruimte van circa 25 m² en trekt bezoekers op een manier die blijft hangen.
Vraag vrijblijvend een offerte aan
Vul het formulier zo volledig mogelijk in. Hoe meer context u geeft, hoe gerichter de offerte. Ik neem binnen de 5 werkdagen contact op.
Stap de installatie in.
Communicatisme is op 20 en 21 juni 2026 publiek te zien tijdens EXIT 2026 aan PXL-MAD Hasselt. U bent van harte welkom.
Contacteer de maker →